Strandobservatienetwerk

Proper Strand Lopers steunt het VLIZ Strandobservatienetwerk ‘SeaWatch-B’

In juni 2015 startte het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) het burgerwetenschapsinitiatief SeaWatch-B (www.seawatch-b.be). Binnen dit ‘goede-zeedoelen’ project volgen 20 ‘SeaWatchers’ – door het VLIZ opgeleide en van materiaal voorziene burgers – de toestand van onze Noordzee nauwgezet op. Ze doen dat door regelmatig op een vast strandtraject tien verschillende metingen te doen. De gezamenlijke resultaten van deze gestandaardiseerde metingen zeggen iets over de lange termijn evolutie in bevissingsgraad, de opwarming van het klimaat, de verspreiding van exotische soorten, de vermesting, de vervuiling, etc.
En jawel, één van deze metingen polst naar de hoeveelheid kunstmatig afval op het strand.

Omdat deze afvalmeting geen specifieke opleiding of ondersteunend materiaal vereist, kun je er zelf ook mee aan de slag! Dat werkt als volgt:

  • Je telt op een standaard manier het aantal stukjes kunstmatig afval op het Noordzeestrand. Dat doe je zo: begeef je naar de vloedlijn. Stap een minimumafstand van 100 meter af, noteer die afstand en verzamel alle kunststof stukjes en stukken afval op deze strook. Zijn er meerdere vloedlijnen evenwijdig aan elkaar, inspecteer die dan allemaal. Raap alle stukken plastic, nylon, papier, karton, glas … op. Bakstenen en hout laat je liggen. Tel het totaal aantal voorwerpen.
  • Indien mogelijk weeg je ook de totale hoeveelheid kunstmatig afval op dit traject van 100 meter.
  • Liefst maak je ook een foto van de totale ‘vangst’.
  • Stuur alle informatie (je naam & coördinaten, datum en plaats, het aantal stuks afval, het gewicht, een foto) naar seawatch-b@vliz.be.
  • Daarna deponeer je het afval in een vuilnisbak. Zo heb je ook meegeholpen aan de verwijdering van niet-natuurlijk afval op het strand.
  • Dezelfde oproep vind je ook via: http://www.iedereenwetenschapper.be/projects/opruimactie-op-het-strand.

    Marien zwerfvuil en microplastics: overzicht expertise en wetenschappelijke kennis in Vlaanderen

     In een nieuwe Beleidsinformerende Nota brengt het VLIZ – op vraag van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij OVAM – de Vlaamse expertise en kennis in kaart rond marien zwerfvuil en microplastics. De nota geeft een handig overzicht van het gepubliceerde onderzoek, maar duidt ook welke de noden zijn om zwerfvuil en microplastics in Vlaamse aquatische milieus te bestuderen en aan te pakken.

    De aanwezigheid van marien zwerfvuil is een mondiaal probleem dat blijft toenemen in alle zeeën en oceanen. Op de zeebodem van het Belgisch deel van de Noordzee kunnen tot 20 000 items zwerfvuil per km² aangetroffen worden, waarvan 90 tot 96% uit plastic afval bestaat. Ook op het strand bestaat 95,5% van het afval uit plastic. Het microscopisch plastic afval (microplastics) is eveneens abundant aanwezig in het Belgisch deel van de Noordzee.  Plastic afval kan, o.a. door verstikking of verstrikking, leiden tot de dood van talrijke zeedieren zoals walvissen en zeehonden. Microplastics worden opgenomen door een zeer brede waaier aan organismen en kunnen ook bij deze dieren leiden tot ongewenste negatieve effecten. De aanwezigheid van microplastics in zeevoedsel en andere voedingswaren kan een bedreiging vormen voor onze voedselveiligheid. Momenteel bestaat nog geen voedingsnormen voor microplastics, en zijn niet genoeg wetenschappelijke gegevens beschikbaar om de risico’s voor de volksgezondheid in te schatten.
     
    In de context van het ‘Vlaams Integraal Actieplan Marien Zwerfvuil’ van OVAM werd het VLIZ gevraagd een wetenschappelijk overzicht te voorzien over marien zwerfvuil en microplastics in Vlaanderen op basis van de beschikbare wetenschappelijke studies. In Vlaanderen wordt al meer dan 10 jaar onderzoek gedaan naar de aanwezigheid en mogelijke effecten van zwerfvuil in de Noordzeewateren en -strand.
     
    Ondertussen werden al een veertigtal A1-publicaties inzake zwerfvuil of microplastics gepubliceerd door Belgische onderzoekers, verbonden aan Belgische universitaire associaties of/en wetenschappelijke instellingen. De Beleidsinformerende Nota (BIN) geeft een overzicht van de geboekte resultaten. De BIN toont ook de hiaten en noden aan om zwerfvuil en microplastics in Vlaamse aquatische milieus te bestuderen en aan te pakken; noden die zich zowel situeren op het vlak van fundamenteel en toegepast wetenschappelijk onderzoek, als in de context van het (overheids)beleid.

    Devriese, L.; Janssen, C. (2017). Overzicht van het onderzoekslandschap en de wetenschappelijke informatie inzake marien zwerfvuil en microplastics in Vlaanderen. VLIZ Beleidsinformerende Nota’s, 2017_001. Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ): Oostende. ISBN 978-94-92043-34-4. 26 pp. – download pdf

    Meer informatie te verkrijgen bij de auteurs: ir. Lisa Devriese, Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ), lisa.devriese@vliz.be

     

    Link: www.vliz.be/nl/news?p=show&id=5126